Duifje.
Er dreef een duifje in het water, watertrappelend, het snaveltje happend naar lucht. Ik was vanochtend eerst naar de kerk geweest met een oude vriend - ik kan al goed …
Galicische
vertellingen
Welkom op mijn blog. Dagelijks doe ik verslag van mijn zoektocht naar het nieuwe Midden-Europa. Krakau en Lviv liggen in de eeuwenoude regio Galicië (Pools: Galicja, Oekraïens: Галичина). Anno 2014 klieft de grens van Europa Galicië in tweeën.
Meest recente berichten
2015
Cyborg Piotrek
Piotrek, met wie ik de krappe en benauwde treincoupé deelde, is een cyborg - de naam die Oekraïners hebben gegeven aan de ‘vechtmachines’ die maandenlang de luchthaven …
Kaas in Lviv
In Lviv verkopen ze nu Hollandse kaas! Dat is dapper, in een tijd dat de oorlog woedt en de economie instort. Ik moest lang wachten voordat ik met de jongens in gesprek …
Lapidarium
Ryszard Kapuściński (1932-2007) was een Poolse journalist, schrijver en dichter. Hij werd geboren in Pińsk, Polen (nu Wit-Rusland) en woonde als kindvluchteling korte …
Fotogeniek
'Mensen streven naar normaliteit, die bijna in een reflex wordt hersteld waar ze geschonden werd. Maar het gescharrel van iemand die een vernielde brug repareert, het …
Grensregio's
'De regio’s functioneren, werken samen, versterken zich. De regionale banden zullen waarschijnlijk hechter zijn dan het staatsverband. Waar eens grenzen waren, …
De kudde
'De wereld van de media is tegenwoordig zo uitgegroeid dat ze genoeg heeft aan zichzelf en haar eigen, gesloten leven leidt. De concurrentiestrijd tussen de …
Polen als hindernis
'Geen enkel groot volk ter wereld heeft zo onder het tsarendom en later de Sovjets geleden als de Polen. Vanaf halverwege de achttiende eeuw, gedurende de gehele …
De revolutie
‘Een nieuw type revolutie dat aan het eind van de eeuw op de wereld is verschenen: de ‘onderhandelde revolutie’. Bij dit soort omwentelingen verliest de oude heersende …
Smeergeld
'Wat is corruptie? Smeergeld geef je niet alleen om iets te bereiken, maar evenzeer om uit te rusten, uit te rusten van het onophoudelijke getouwtrek, de voortdurende …
De kaart
'Een belangrijk ding voor een politicus: de kaart. Elke president heeft in zijn kamer een kaart hangen. Ik heb dat vele malen gezien. Die kaarten hebben één ding gemeen: …
De bom
Stel je voor dat er op elk moment een bom kan ontploffen. - Dat moeten we ons voorstellen, willen we begrijpen waarom mensen bommen plaatsen. ‘Om angst te zaaien’, wordt …
De dagelijkse routine
Het was alles routine. Het busje - blauw met een wit dak - draaide de binnenplaats van de school op. De wielen rolden over de krijttekeningen van de kinderen en kwamen …
De supercomputer
Ik vroeg me af hoe een supercomputer eruitziet. Dus ging ik naar Cyfranet, een afdeling van de Technische Universiteit van Kraków waar ze juist zo’n ding aan het bouwen …
Helden
'Helden sterven niet', was het motto van de Maidan-herdenking. 'Helden sterven wel. Ik heb ze zelf gezien. Ik was op hun begrafenis. En hun moeder huilde', schreef Sofia …
Gewild
Achter het glas zit het bomvol jonge mensen. Piotr (30) en Olena (28) werken voor UBS, een Zwitserse bank. Zij programmeren en updaten. Een bank is tegenwoordig vooral …
SimCity
Weet je nog, dat je SimCity speelde. Dat je de elektriciteitscentrale aansloot en dan - boom - ging de wijk groeien. In Ruczaj, in het zuiden van de stad, of bij het …
Roadtrip reportage.
Het is Kerst in orthodoxe landen, en dus ook in Oekraïne. Het jaar 2015 ziet er somber uit voor het land. De economie is nagenoeg failliet en in het oosten woedt de …
2014
Banya-Lysovyts'ka
Taras was de beste vriend van Volodymyr Parasyuk, de Maidandemonstrant die in februari met een verbeten speech op het podium het akkoord tussen de oppositie en president …
Tysmenytsia
Ik sloeg af vanwege Oleg . Maar omdat Tysmenytsia minder pittoresk bleek dan in zijn gedichten - ik zag geen breugeliaans zwanenmeertje, enkel ‘Sovjet’ en kitsch - leek …
Berezhany
‘Het was een droom hè. Kom, zeg het me eerlijk - ik denk dat ik het hebben kan.’ ‘Berezhany was een droom, Gekkie.’ ‘Dank je. Ik wist het. Het witbesneeuwde landschap …
Vinnytsja
‘De Kozakken kozen een leider - met tegenzin. Als hij na drie maanden niet al hun problemen had opgelost ging z’n kop eraf’, zei een Oekraïense schrijver me. Maidan was …
Yarmolyntsi
Na uren gestaag voorbijtrekken hield het besneeuwde landschap halt. Er was niets dan de witte akker, die aan de einder geruisloos in de kosmos overging. Ik sloeg het …
Kamjanets-Podilsky
Misschien is de toekomst wel te mooi om aan het licht gebracht te worden, dacht ik in Kamjanets-Podilsky. Eerst viel de elektriciteit uit. Niet ongebruikelijk in deze …
Kolomyja
Ruim honderd jaar geleden lag het West-Oekraïense stadje Kolomyja in Galicië, de meest oostelijke provincie van het Weense keizerrijk. ‘Een gouden bezetting’, noemt …
Halicz
Tegenover de overdekte markt aan de Prospekt in Lviv deelt Daniël de lakens uit. Ik vrees hem zeer, elk ogenblik dat ik aan zijn voeten wacht op mijn afspraak. Koning …
Alchemia
Alles ging zo snel in Polen. Krakau veranderde van vergeten industriestad in een toeristenmetropool. Neem Kazimierz. De voormalig katholiekjoodse wijk bevond zich begin …
Bezorgde Polen
Waarom zijn Polen toch zo bezorgd, maar niet verbaasd over de oorlog in Oekraïne? Dit is Villa Maria, in de Ivan Frankostraat niet ver van het Stryjski Park in Lviv. De …
De tijdgeest
'Kharkov was altijd een multinationale stad. Er woonden Oekraïners, Russen, Joden, Duitsers, Armeniërs en Tataren. We leerden te luisteren naar elkaar. We waren open, …
Klauwen
Echt licht werd het niet. De trein kroop als een listige slang door het dorre landschap. De velden waren als reusachtige stoppelbaarden, de bomen als dominosteentjes die …
Smog.
Kraków heeft alles wat je wilt: de stad ligt tussen groene heuvels, heeft een schitterende historische binnenstad en er is veel werk. Toch is er een probleem: smog. …
Magie
Vannacht was ik in de studio van Radio 1, op het mij zo bekende tijdstip… Tussen 0.00 en 1.00 uur ’s nachts. Jarenlang werkte ik bij het radioprogramma Casa Luna , dat …
Zelfredzaamheid
De Oekraïense president Porosjenko kan samen met premier Jatsenjoek doorregeren, en ze krijgen de zelfredzame burgers erbij cadeau. De partij Zelfredzaamheid is volgens …
Sasja
'Vandaag enquêteer ik bij het stembureau. Daarmee verdien ik 200 grivna (11 euro). De opkomst is niet groot in Teremki. Over de uitslag valt weinig te zeggen. Tot de …
De derde weg.
Maar er lijkt een derde weg tussen gematigdheid en radicalisme. Interessante nieuwkomer is de partij ‘Zelf Hulp’, opgericht door de burgemeester van Lviv, een van de …
Het gemeentehuis
Vandaag moest ik naar het gemeentehuis - de Urząd Miasta - om me te laten registreren als ondernemer. Mijn nachtmerrie over de dronken buurman die me in een zwembad vol …
Kleinkind
Vandaag ontmoette ik een kleinkind. Hij heette Uwe. We dronken koffie in Młynek, een paar maanden nadat ik zijn belangrijke filmdocument over Boris had gezien in het …
De geesten en de toekomst
Met ‘Lviv, Stad van Paradoxen’ in de hand spreken we met de volgende generatie over de geesten uit het verleden, en dromen we over de Toekomst. Maksym (25) is de enige …
Dmitri
Radicaliseert Oekraïne? Hoewel zijn paramilitaire organisatie annex politieke partij nauwelijks een rol speelt in de verkiezingen, trok Dmitri Jarosj, de leider van de …
Een lezersreactie
'Ik kreeg vorige week je boek binnen en heb het met veel belangstelling gelezen. Eigenlijk is de stad Lviv vooral een kapstok waaraan je een verhaal ophangt over een …
Zablocie (slot)
De terugkeer van Midden-Europa gaat niet vanzelf. Er is een geweldige bureaucratie in Polen, zeggen Krakause ondernemers. Europese fondsen en overheidsgelden zijn in …
De fakkels.
Het wordt winter in Oekraïne. En de fakkels zijn terug. Ik schrok me wild, vlak na de verkiezing van Janoekovitsj in 2010. Een golf van frustratie ging door Lviv. ’s …
Zablocie (5)
Een groep jonge ondernemers ging met elkaar in discussie. Techtalent genoeg in Polen, zo bleek. Het onderwijs is goed, en studenten kunnen met het Erasmus-programma …
Zablocie (4)
Elke zondagochtend is het markt bij de Hala Targowa, pal naast mijn huis. Daar komt de verloren generatie. Zieke, vermoeide mensen, met schorre stemmen van het roken en …
Zablocie (3)
Ik bracht een bezoek aan ‘The Internet of Things’, oftewel Estimote . Dit Krakause technologiebedrijf groeit zo snel dat de bouwvakkers het niet kunnen bijhouden; net na …
De mythe van Galicië (1)
Vandaag dan eindelijk geopend in het International Cultural Centre in Kraków: de expositie The Myth of Galicia . Galicië is het vergeten koninkrijk dat eind achttiende …
Zablocie (2)
Over de terugkeer van Midden-Europa gesproken. Is er in Polen een Europese Silicon Valley in de maak? Nog niet echt, denk ik. Maar hier in Zabłocie doet een grote groep …
Broedertwist
Vergeet het kanonnengebulder rond het vliegveld van Donetsk, vergeet de verkoolde lichamen langs de weg naar Slavjansk - de werkelijke oorlog in Oekraïne zit in het …
Lenin valt.
Moet Lenin weg? Nee, antwoordden de meeste inwoners van Charkov de afgelopen maanden. Lenin is onderdeel van een geschiedenis waar we nog niet klaar mee zijn. Bovendien …
Dromen op de Toren
Kees vindt dat we mogen dromen. En dus had hij Jolante en Sergej gevraagd fotoportretten te maken van de bewoners van Lviv. Een tramchauffeuse, een rector, een …
Discussie over de toekomst
“Oekraïne vocht tegen totalitaire regimes, maar wij hebben zelf ook een totalitair verleden. Onze hele stad staat vol met totalitaire monumenten. We moeten bij onszelf …
De eerste reacties
“Dit is een schokkend boek, omdat het onze stad toont zoals het is.” “Dit boek kon nu pas verschijnen. Eerder konden we in niet in de spiegel kijken.” “Na de …
Einde of begin
We verzamelden ons om het boek, als om een juist geworpen teerling, als om de wieg van een eerstgeborene. We streelden over de kaft, hielden het bladpapier kritisch …
Wapenstilstand
Alle mensen die ik polste, vertelden me dat de wapenstilstand geschonden was en dat de oorlog dus gewoon verder ging. Toch dansten de kinderen in het park op hippe …
Het Donbass Bataljon
Kan het Oekraïense leger de strijd in het oosten winnen? Vorige week interviewde ik Jaroslav (41), een van de commandanten van het Donbass Vrijwilligersbataljon. Het is …
Waar is Maidan?
Waar zijn de demonstranten van Maidan gebleven? Ik vond hen terug in het uiterste oosten. Zij hebben de knuppel omgewisseld voor het geweer, het marcheren over de …
De revolutie voorvoeld.
Vandaag bezocht ik ‘Jestem kroplą w morzu. Sztuka ukraińskiej rewolucji’ - Ik ben een druppel in de oceaan. Kunst in de Oekraïense revolutie’ in het MOCAK in Kraków. …
The Jews of Lemberg
De Joden van Lemberg is eindelijk vertaald in het Engels! Het boek, dat ik samen met Heleen Zorgdrager schreef, is rijp voor een internationaal publiek. Nog steeds is er …
Reportage Bureau Buitenland
Van de eigen failliete regering kan het Oekraïense leger nauwelijks steun verwachten. Dat komt grotendeels van de bevolking zelf. Duizenden vrijwilligers zijn actief aan …
Vluchtelingenfeest
Plotseling is er toch feest bij mijn hotel in het Oost-Oekraïense Charkov, waar ik sinds de oorlog de enige gast ben. De diskjockey in het overdekte tuinrestaurant heeft …
Overleven
Wat me voor Anna innam, was dat ze twee weken eerder, in de nachttrein, op charmante wijze een patriottische Lviviaan tot zwijgen had gebracht. Toen deelden we een …
Charkov
Charkov, Oost-Oekraïne, de tweede stad van het land. Hoe gaat het daar verder? Maanden geleden durfden pro-Oekraïense activisten nauwelijks de straat op - maar nu kleurt …
ReporterRadio1
Vanavond was ik te gast bij het Radio 1 programma Reporter Radio op Radio 1. Deze zomer wijden zij een serie aan journalistiek in het buitenland, en Oekraïne is een van …
Journalistiek in tijden van oorlog
Voor Vrij Nederland schreef ik een stuk over journalistiek in Oekraine. Je kunt wel zeggen dat onafhankelijke media in dit land nog in de kinderschoenen staan. Tijdens …
Slavjansk
Slavjansk is de ultieme test. Stel dat de steden Donetsk en Loehansk straks in handen vallen van het Oekraiense leger, wat gebeurt er dan met de bevolking? Velen van hen …
De gewonden
Het Oekraïense leger maakt progressie, maar tegen een hoge prijs. Er vallen veel burgerslachtoffers en ook onder militairen wordt het aantal doden en gewonden elke maand …
Dringende situatie in Kiev
"Als mensen niet geloven dat de situatie met hun uitgebrachte stem verbetert, zal er een derde revolutie komen (na de Oranje Revolutie van 2004 en de Maidanrevolutie van …
Wachten
"Kijk mamma, een gezin met drie kinderen." Twee inwoners van Charkov, een kleine jongen en zijn moeder, staan stil bij een marmeren bank in de vorm van een cirkel waar …
Een teleurstellende dag.
Een spannende dag, eindelijk kon Nederland iets doen, eindelijk de rampplek zelf minitieus onderzoeken. Maar het werd een teleurstelling. "Het is hier nu eenmaal …
De laatste waarschuwing
‘Zien jullie wat hier gebeurt?' De man, grijs stekeltjeshaar en helderblauwe ogen, priemt met zijn vinger in mijn borst. ‘Zien jullie wat hier gebeurt?’, zegt hij nog …
Blisko
I nagle okazuje się, że Ukraina jest tak blisko. A Ukraińcy zdawali sobie z tego sprawę wcześniej niż my. W centrum Europy zestrzelony zostaje samolot, tym razem z nami. …
Dichtbij
Opeens is Oekraïne zo verrekte dichtbij. En Oekraïners hadden dat eerder in de gaten dan wij. Midden in Europa wordt een vliegtuig neergeschoten, dit keer met onszelf …
De nachttrein
Hoe dat gaat? Dat zal ik u vertellen. Ik stommel de trappen af, loop een kwartiertje naar treinstation Kraków Główny, geef mijn kaartje aan de conducteur, die “спасибо” …
De Hemel en de Herberg
De hemel had het gelaat van ons afgewend. Uit haar geloken ogen stroomde verdriet. Ze misprees het zwarte monster met de zilveren velgen, dat we gehuurd hadden om de dag …
Zijn wat je ziet
http://www.krisoosting.nl/
Krakau en Lviv
“Wonderlijk dat twee steden zo dichtbij elkaar liggen, maar zo ongelofelijk verschillen. In Lviv ben je te gast; in Krakau word je als bezoeker commercieel …
Boris Dorfman - A Mentsh
Als Boris sterft, bestaat het Jiddisch niet meer. Op het Joodse Festival in Kraków draait een film over Boris Dorfman, de allerlaatste Jiddischsprekende inwoner van …
Kraamkamer (slot)
Het is bijna niet uit te leggen. Maanden na de stormachtige ommekeer waait de revolutie nog steeds door de straten van Kyiv. Geen tomeloze tornado’s meer, maar …
De Polen en de monarchie
Voor het Reformatorisch Dagblad beklom ik de kasteelheuvel van Krakau, en daalde af in de catacomben van de kathedraal. Hier liggen de Poolse koningen van de twaalfde …
Kraamkamer (7)
Uiteindelijk gaat het niet om democratie, maar om vrijheid, realiseerde ik me ’s avonds in het parkje aan de zuidkant van Kontraktova Plosja. Voor de hoeven van het …
Kraamkamer (6)
“Andriy Viktorowitsj uit Kiev, Mikolaj Ivanowitsj uit Charkiv, Joeri Petrowitsj uit Zaporizja...” Eén voor één noemt de ceremoniemeester de namen van de meer dan …
Kraamkamer (5)
"Oekraïne zit in een spagaat. Door de oorlog in het oosten stokt het proces van loestratsja, reiniging van het politieke systeem. We moeten af van het systeem van …
Kraamkamer (4)
Uit het bloed en het stof van Maidan komt Halyna naar voren gestapt. Kersvers politica van de Democratische Alliantie, een piepklein partijtje met grootse idealen. Twee …
Kraamkamer (3)
Ze heet Hanna en zorg dat je er geen ruzie mee krijgt. Ik denk dat ministers en parlementariërs bang zijn voor haar vlammende ogen en haar woorden, scherp als geslepen …
Kraamkamer (2)
Alsof de vliezen zijn gebroken. Een golf spoelt over Hrushevskoho, langs de plaats waar ooit de barricades waren. De mensen van de Maidan zijn er nog. Camouflagepakken …
Kraamkamer (1)
Na de revolutie wordt het stil. Terwijl het echte werk dan pas begint. Het land is corrupt tot in de haarvaten, er is juist opnieuw een oligarch als president gekozen en …
De ruimte
Je moet er jong en onbevangen voor zijn, zoals de scholieren van Gymnasium nr. 3 in de Krakause wijk Kazimierz. Vandaag gaan ze de straat op. Hun ogen spieden over de …
Van Niemand
Het terras is een smalle stoep. Het stinkt naar lauw bier, uitlaatgassen en parfum van oude vrouwen. Een bestelbus bonkt met zompige banden de stoep op, vlak voor je …
Obama over Polen
"We recall how you prevailed 25 years ago. In the face of beatings and bullets, you never wavered from the moral force of nonviolence. Through the darkness of martial …
Warme woorden in Warschau
Twee dagen lang warme woorden in Warschau. Wat willen Polen en Oekraïne van Obama en wat heeft de Amerikaanse president te bieden? Luister naar m’n verslagje in het …
Zablocie (1)
De komende tijd zal ik regelmatig schrijven over Zabłocie. Zabłocie is onderdeel van het Krakause stadsdeel Podgórze; een eindje buiten het toeristische stadscentrum, …
De Terugkeer van Midden-Europa
Op 20 juni 1570 verscheen de allereerste moderne atlas, dankzij de Brabantse geograaf en cartograaf Bram Ortels . In zijn 'Theatrum Orbis Therrarum' - een bundeling van …
Paustovski en ik
De zee is bijna leeg. In de verte liggen een paar zeeschepen voor anker, als ijle luchtspiegelingen. Op mijn tenen schuifel ik door de Tsjernomorskajastraat, bang dat …
Kulikovo Polje
Op Kulikovo Polje had ik een déjà vu. Brandende kaarsen, bloemen, politieke leuzen, gedichten en foto’s van jonge, onschuldige mensen - eerst hoe ze waren, dan met …
Gingen de Odessieten stemmen?
Vanmiddag sprak ik met verschillende inwoners van Odessa. De stad die sinds drie weken in shock is vanwege de brand in het vakbondsgebouw waar meer dan veertig …
Odessa zwijgt weer
Het groen van de acacia’s, witte wolkenschepen boven de grote grijze zee. Beneden het geluid van de containerhaven; de motoren van de hijskranen, geratel van kettingen, …
De Correspondent
Misschien houdt Floris wel meer van de brede prospekt, waar de mens zichzelf verliest. Van eindeloze vlakten, geplaveid om op te marcheren. Zelf dwaal ik liever door …
Willen de Hongaren nu ook afsplitsen?
Wil Hongarije nu ook een stuk van de taart die Oekraïne heet? De onlangs herkozen Hongaarse premier Victor Orban wil autonomie voor Hongaren over de grens – “en het is …
Burgerlijk Nationalisme
Hoe verdeeld is Oekraïne nu eigenlijk? Met die vraag ben ik veel bezig. In het westen van het land zijn veel vooroordelen over oost, en andersom. Tegenstellingen uit de …
Wie zijn die 'fascisten' uit West-Oekraïne?
De afgelopen maanden wordt veel verwezen naar het vermeende fascisme in Lviv, West-Oekraïne. Inmiddels heb ik de geschiedenis grondig doorgeploegd, en heb ik in al die …
Ontmoeting met Adam Michnik
‘De strijd om Europese waarden is een strijd van de 'open samenleving' tegen de 'gesloten staat', zegt Michnik. Hij plaatst de maatschappij waarin verschillende groepen …
Het symbool Euromaidan
Het lijkt inmiddels al zo lang geleden. Euromaidan. Het begint eind november en ik ben erbij. De bezetting van het plein is een vreemde mix van oproer, carnaval en …
Krakau
In het vroege voorjaar moet je in Krakau zijn. Rond Pasen. Als de zon onverhoeds verschijnt; te vroeg voor toeristen om nog een last-minute te boeken. De bewoners hebben …
De Gouden Roos
Misschien lukt het dit keer wel. Al jaren zijn ze in Lviv aan het steggelen over de vraag of er een monument moet komen op de plek van de Gouden Roos Synagoge. Het …
Joodser dan ooit
In Lviv ontmoette ik een Joodse Amerikaan. “Niet religieus hoor!” haastte hij zich, maar toch vroeg hij me een rondleiding door Joods Lviv. Dus liepen we samen langs …
De Rechtse Sector van Lviv
Dit is Sirko, een van de jonge leiders van de Rechtse Sector van Lviv. Een intelligente jonge kerel, student filosofie en geschiedenis, ervan overtuigd dat Oekraïners …
Profiel Vitali Klitsjko
Voor Vrij Nederland schreef ik het profiel van de mogelijke toekomstige president van Oekraïne: oppositieleider en bokskampioen Vitali Klitsjko, die een hoofdrol speelt …
Zo ontstond de opstand in Oekraïne
De West-Oekraïense stad Lviv geldt als de historische bakermat van de protestbeweging Euromaidan. Haar getormenteerde verleden is een vruchtbare bodem geweest voor de …